Eus an arabeg múnya, « ar pezh a c'hoantaer », betek liorzh serret ur gêriadenn e Lugo.
N'eo ket ur bajenn a werzh deoc'h ur parimant. Setu ar pezh a c'haller prouiñ diwar-benn an anv-familh Almuiña, gant ar vammenn e-kichen pep sifr — hag ar pezh na c'haller ket prouiñ, lavaret ivez.
Kollet o deus o ster war an hent kazi an holl anvioù-familh. Almuiña, nann: ur ger bev eus ar galisianeg eo c'hoazh, hag emañ e geriadur an Akademiezh. An neb a zoug Almuiña da anv-familh a zoug, e ster strizh ar ger, « liorzh ».
Setu penaos e vez termenet gant ar Real Academia Galega
almuíña, s. f.: Horta, xeralmente pequena e cerrada, na que adoita haber árbores froiteiras.
E brezhoneg: « liorzh, bihan ha serret peurvuiañ, ma vez gwez-frouezh enni da gustum ». An Akademiezh he-unan he implij en ur skouer a c'hwezh an hañv: « Plantou uns pexegueiros na almuíña » — plantet en deus gwez-pechez el liorzh.
N'eo ket ul liorzh evel unan all. An hini serret eo, an hini e-tal an ti, an hini gant ur voger pe ur c'harzh en-dro ha gwez-frouezh e-barzh. E Galisia ar parkeier munut e oa an dachennig-se kav-boued ar familh, ha meur a wech an nemetañ tra a oa gwir-berc'hennet en ur bed a zouaroù dalc'het dre feurm hirbad.
Ar wrizienn: mil bloaz ha daou vil kilometr
N'eo ket e Galisia eo ganet an anv-familh. En arabeg eo ganet.
مُنْيَةmunyaArabeg klasel. E ster eo « c'hoant, hiraezh, ar pezh a c'hoantaer ». Ar memes gwrizienn م-ن-ي hag e tamanni, « c'hoantaat ».
المُنيةal-múnyaGant ar ger-mell al- stag outañ, evel ma c'hoarvezas gant kement a c'herioù. En al-Ándalus e paouez a vezañ ur mennozh hag e teu da vezañ un atant: liorzh, gwez-frouezh, dour ha ti-dudi.
almuíñaalmunia · almuinha · almúniaEr yezhoù romanek eus al Ledenez e teu ar ger-amprest gant ar ster atant, liorzh serret. C'hwec'h stumm-c'hoar, unan dre yezh.
Almoiña1505 · ar wech kentañ dre skridSetu penaos eo skrivet an anv-familh ar wech kentañ ma c'haller lakaat un deiziad warnañ: foro Santa María da Franqueira da María de Almoiña, d'ar 1añ a viz Mae 1505. Kalz en deus horjellet ar galisianeg etre oi hag ui — evel e moito/muito pe loita/luita — ha dre an XVIvet kantved a-bezh e vez skrivet an anv-familh gant oi. Ar stumm gant ui, hini an deiz a hiziv, ne ren nemet adalek an XVIIvet: setu perak an neb a glask « Almuíña » er c'hatalogoù ne gav netra koshoc'h eget 1603.
ALMUIÑA« hini an Almuiña »Ul lec'h a zoug an anv-se, ur familh a vev eno hag a echu o tougen anv al lec'h. Anv-familh lec'hanvel: ne lavar ket piv oc'h, met lavarout a ra eus pelec'h oc'h.
Petra e oa un almunia, resis
N'eo ket ul liorzh boued-pemdez e oa. En al-Ándalus e oa an almunia un atant e-kichen kêr a rae div dra war un dro: produiñ — gwez-frouezh, gwinieg, legumaj, gant e reizhiad-douraj hag e boull-dour — ha servijout da lec'h-diskuizh d'an uhelidi ha d'ar familh roueel he-unan, a yae er-maez eus kêr da ziskuizhañ, da chaseal ha da skrivañ gwerzioù, en ur virout evezh war an eost.
Ac'hano e teu daou ster ar ger arabek. Munya eo « ar pezh a c'hoantaer » hag ivez « al liorzh »: al lec'h ma fell d'an den mont. Diaes eo kavout un anv-familh gant ur ger-orin plijusoc'h da zougen.
Ha penaos e teu ar ger-se betek Galisia?
Amañ eo ret bezañ eeun, rak setu ar goulenn diaes. Berr-tre e voe an dalc'h andalouzat e Galisia — un nebeud dekvloaziadoù eus an VIIIvet kantved hepken — ha n'eus nemet nebeut a c'herioù arabek el lec'hanvadurezh galisiat. An hini ledanañ, ha pell a-raok ar re all, eo aldea (eus an andalouzeg aḍ-ḍáyʿa), gant ouzhpenn kant enskrivadur; goude e teu atalaia, albariza ha nebeut ken. Unan eus ar re-se eo almuíña.
Ar pezh a c'haller lavarout hep douetañs eo eus pelec'h e teu ar ger: an Toponomasticon Hispaniae, raktres skol-veur war al lec'hanvadurezh, a ro ur follenn d'ar ger-orin MÚNYA hag a zastum ar galisianeg almuíña a-gevret gant ar portugaleg almuinha, ar c'hastilhaneg hag an aragoneg almunia hag ar c'hatalaneg almúnia, an holl gant ar ster « atant ».
Ar pezh na c'haller ket lavarout eo e vije bet plantet an almuiña gentañ eus Taboada gant un Andalouzat. Ar pezh a zo kredus eo un amprest-geriaoueg labour-douar: ar ger a veaj eus ar su d'an hanternoz gant an dra a envel — un doare resis da serriñ ha da blantañ ul liorzh — dre hent al latin labour-douar, dre ar yezh romanek amezeg ha dre deulioù ar manatioù. Ar pezh a veajas e voe an teknik, hag an anv gantañ.
Kinniget eo bet ur wech pe ziv ur c'herentiezh gant muíño (« milin ») abalamour d'an heñvelder-son. Ne zalc'h ket: ar ster testeniekaet gant ar Real Academia Galega ha gant ar c'heriadurezh istorel eo « liorzh », hag ar chadenn adalek munya zo teuliet dre al Ledenez a-bezh.
C'hwec'h c'hoar romanek d'ur ger arabek
Eus ar memes ger-orin arabek eo deuet c'hwec'h anv-familh, unan dre yezh eus al Ledenez. Pa lakaer sifroù niveradeg Spagn en o c'hichen e teu war wel un dra na gont den ebet: ar stumm galisiat eo an niverusañ anezho holl.
Anv-familh
Yezh pe dachenn
Renk INE
1añ anv-familh
2l anv-familh
ALMUIÑA
Galisianeg
12 687
282
268
ALMUNIA
Kastilhaneg hag aragoneg
13 604
257
348
ARMUÑA
Kastilhaneg (Guadalajara)
36 636
66
91
ARMUNIA
Kastilhaneg (León)
69 955
26
24
ALMOINA
Katalaneg ha valensianeg
74 389
24
13
ALMOYNA
Katalaneg, skritur kozh
76 928
23
9
INE, stankter an anvioù-familh, niveradeg d'ar 1añ a viz Genver 2025. Ar c'hlotadur etre stummoù ha yezhoù eo hini follenn ar ger-orin MÚNYA eus an Toponomasticon Hispaniae.
Trec'h eo Almuiña war Almunia gant 25 den ouzhpenn. Eus an holl lignez romanek munya, an hini he deus dalc'het ar gwellañ eo an hini a yeas da vevañ e korn glavekañ ha pellañ al-Ándalus.
Follenn an anv-familh
Doare: lec'hanvel. Ganet eus anv al lec'h ma veve ar familh, n'eo ket eus ur vicher nag eus un tad.
Orin ar ger: arabeg munya « c'hoant » → arabeg-hispanek al-múnya « atant-liorzh » → galisianeg almuíña « liorzh serret gant gwez-frouezh ».
Tachenn: Galisia. Kreizennoù e Lugo (Taboada–Chantada–A Ulloa hag A Mariña), Pontevedra (A Paradanta–O Condado) hag Ourense (O Ribeiro).
Skriturioù: Almuiña, Almuíña, hag Almuina hep eñe er marilhoù estren hag er stlennvonoù na zigestont ket anezhi.
Kerent: Almunia, Armuña, Armunia, Almoina, Almoyna, hag ar portugaleg Almuinha.
Distagadur: [al.muˈi.ɲa]. Peder silabenn, ar pouez war an i, hag an eñe distaget mat er fin.
Pennad II · An douar
Pemp lec'h, ha n'eo ket pevar
Kazi an holl bajennoù a gomz eus an anv-familh-mañ a adlavar ez eus pevar lec'h anvet Almuiña. Pellgarget hon eus Nomenclátor Galisia 2026 a-bezh — 38 762 lec'hanv ofisiel — hag hon eus klasket hon-unan. Pemp a zo.
Lugo
Almuíña
Parrez Gondulfe (San Lourenzo)
Concello Taboada
An hini nemetañ eus ar pemp a ya hep ger-mell. Hag ar concello ma'z eo stankañ an anv e Galisia a-bezh: 11,31 dre vil.
Lugo
A Almuíña
Parrez Santo Acisclo do Valadouro (Santo Acisclo)
Concello Foz
Enskrivadur nevez: n'edo ket e Nomenclátor 2003 hag emañ e hini 2026. En A Mariña, un dornad kilometroù eus Galdo, ma vez daou Almuiña o vreutaat e 1722 hag e 1776.
Pontevedra
A Almuíña
Parrez Arbo (Santa María)
Concello Arbo
War ribl ar Miño, en O Condado, douar gwini ha lamprezenned. 8 den o tougen an anv hiziv, 2,99 dre vil.
Pontevedra
A Almuíña
Parrez Valeixe (Santa Cristina)
Concello A Cañiza
E kalon A Paradanta. 8 den, 1,57 dre vil.
Pontevedra
A Almuíña
Parrez Salcedo (San Martiño)
Concello Pontevedra
War ar maez eus concello Pontevedra e-unan, kêr pe dost hiziv.
Klask hep teurel evezh ouzh an tiredoù, war nav bann Nomenclátor Galisia 2026 (Xunta de Galicia, aprouet d'an 30 a viz Meurzh 2026), pellgarget eus porched ar roadennoù digor. Pemp klotadenn resis, ha ket unan ouzhpenn.
Taboada eo an hini nemetañ hep ger-mell
Pevar eus ar pemp a zo A Almuíña, gant ger-mell, evel ma vez anvet ul lec'h ma vez dalc'het soñj c'hoazh e oa un dra bennak: al liorzh. Hini Gondulfe, e Taboada, a zo Almuíña hep ken. Kollet en deus ar ger-mell, ar pezh a c'hoarvez gant un anv-boutin pa vez bet anv-divoutin pell-amzer. Ha Taboada eo, ha pell a-raok ar re all, ar concello ma poueza muiañ an anv-familh e Galisia a-bezh.
Er rolloù ofisiel emañ hini Foz abaoe nevez zo
Er restr, goullo eo bannoù Nomenclátor 2003 evit A Almuíña Santo Acisclo do Valadouro: n'en em ziskouez al lec'h nemet en adweladenn 2026. Da lavarout eo ez eus ul lec'h anvet Almuíña a zo aet en anvadurezh ofisiel Galisia ar bloaz-mañ end-eeun. An anv-familh koshañ er bed o tigeriñ ul lec'hanv nevez-flamm.
Peder c'hreizenn, hag unan a oa kuzhet
O kroaziañ al lec'hanvioù gant dasparzh an anv-familh ha gant teulioù an dielloù, ne chom ket ar gartenn un tachad displann: peder bro resis a zeu anezhi:
Taboada – Chantada – A Ulloa (Lugo). Ar c'havell. E Taboada ez eus 11,31 Almuiña dre bep mil annezad; en Antas de Ulla, 8,48. Eno emañ al lec'hanv hep ger-mell hag eno emañ, e 1734, Pedro Antonio de Almuíña o paeañ e feurm e tiriad-barn Taboada.
A Paradanta – O Condado (Pontevedra). Arbo, A Cañiza, Crecente, Salvaterra: ar Miño, ar winieg ha daou eus ar pemp lec'hanv.
O Ribeiro (Ourense). Gant Ribadavia da greñvlec'h: 28 den o tougen an anv, 5,62 dre vil.
A Mariña, e Lugo. Hemañ ne gont den ebet anezhañ. A Almuíña zo e Foz, mikrolec'hanvadurezh gant an anv zo e Barreiros, ha daou vreud eus an XVIIIvet kantved — 1722 ha 1776 — a lak Almuiña e Galdo, parrez Viveiro, hag e San Miguel de Souto. Lec'hanv ha teul o poentañ war ar memes lec'h, 100 km diouzh kreizenn Taboada.
An ti-orin a veneg an holl ha n'en deus gwelet den ebet biskoazh
Kazi an holl lec'hiennoù ardamezouriezh a gred sur e teu al lignez eus un Torre da Almuíña e Santa Cristina de Valeixe (A Cañiza). Aet omp da wiriañ. N'emañ ket an tour-se e katalog Patrimonio Galego, a zastum pevar mad er parrez-se ha tour ebet en o zouez; n'emañ ket e roll maneroù Concello da Cañiza e-unan; ha n'emañ ket en istoregezh lec'hel Kontelezh Salvaterra.
Er memes lec'h e echu bepred chadenn ar meneg: ar García Carraffa hag ar barón de Cobos de Belchite, ac'hano d'al lec'hiennoù kenwerzhel, hag ac'hano dre-holl. Hag ar mammennoù-se o-unan a zislavar an eil hini eben: ur stumm all a lak an ti-orin e Crecente hag a lavar e voe distrujet gant ar Sotomayor. Kement-all a c'hoarvez gant ur maner a vije bet d'al lignez e Landrove: n'en em ziskouez e katalog ebet.
Hag ez eus un dra ma vez mat bezañ berr-ha-krenn diwar he fenn. N'eo ket Casa Grande de Almuíña de Arbo maner an Almuiña. Un ti eo el lec'h anvet A Almuíña, hag un anv-familh all a zoug e holl berc'henned teuliet: Estévez de Puga ha Méndez adalek 1665, ha goude Vieytez, Rivera ha Giráldez. An ardamezioù a vir an ti a zo re Durán, Puga, Correa, Feixoo ha Ribeiro. Hini ebet n'eo hini Almuiña. Ne lavar netra ma'z emañ un ti en A Almuíña diwar-benn piv en deus e zalc'het, rak ur ger boutin eo almuíña: liorzh e talvez.
Iskis a-walc'h, ar greizenn a zalc'h eo an hini na venege den ebet. Landrove, e Viveiro, a zo teuliet teir gwech e tri dielldi disheñvel: daou studier en Alcalá (1792 ha 1803), an aotre-embarkañ evit Kuba e 1829 hag ur breud e 1832. N'eus tour ebet, met bez' ez eus familh.
Ar gartenn wirion
313 concello gant o mentoniezh wirion. En aour emañ ar pemp o deus ul lec'h anvet Almuiña; kreñvder al liv a ventad pet Almuiña zo dre bep mil annezad hervez an Instituto Galego de Estatística.
O kargañ ar gartenn…
Stokit ouzh ur concello evit gwelet e roadenn
Almuiña dre bep 1 000 annezad
0 → 11,31 ‰
Mentoniezh: harzoù ofisiel ar concelloù (georef-spain-municipio). Roadennoù an anv-familh: IGE, dasparzh dre concello d'ar 1añ a viz Genver 2023, ar concelloù gant ouzhpenn 5 den o tougen an anv hepken.
Pennad III · Ar roud
Eus ar parimant betek hiziv
En Arquivo do Reino de Galicia e vez miret ouzhpenn ugent breud gant un Almuiña e-barzh, eus 1505 da 1786: foroù, paeamantoù maravedís, hêrezhioù, ur person, un den diplomet, div vaouez oc'h ober dre o gwir o-unan. N'int ket taolioù-kaer. Se rik eo ar pezh a rae an dud: tabutal evit o madoù dirak un noter. Ha setu perak ez ouzomp e oant eno.
Skrivet e oa ar roud en un doare all
E-pad pell e voe lakaet 1603 evel roud kentañ an anv-familh. Hanter-wir eo, hag an hanter a vank a gemm kantved an deroù. O klask e katalog an dielldi gant ar skritur a-vremañ, Almuíña, a-raok 1603 ne zeu war wel netra ebet. Enskrivadur ebet. Met an anv-familh a zo eno a-raok: skrivet e vez Almoiña, Almoíña, Almoina.
Adgraet ar c'hlask gant ar skriturioù kozh, ar roud a bign betek 1505 ha teulioù a zeu war wel ha ne oant e roll ebet: foro A Franqueira da María de Almoiña, ur breud etre tri Almoíña e 1558, gwinieg Juan da Almoina e 1577, ar c'hloareg eus 1587, annezad Banga eus 1596.
Hag ez eus unan a stag an holl draoù an eil ouzh egile. E 1630 e breuta Pedro de Almoíña « sobre posesión de una heredad en el lugar de Almuíña, en la jurisdicción de Taboada » — war berc'hentiezh un dachenn-douar el lec'h anvet Almuíña, e tiriad-barn Taboada. N'eo ket ar bajenn-mañ a ra al liamm etre ar skritur kozh hag al lec'hanv: katalog an dielldi e-unan en gra, rak merket e vez ar breud-se dindan an deskriver douaroniel Almuiña (lugar, San Lourenzo de Gondulfe, Taboada, Lugo).
Kentel a zoare-labourat, ha talvezout a ra evit forzh peseurt anv-familh: ma klaskit hoc'h anv evel ma vez skrivet hiziv, an hanter a gavot. A-raok ma voe fikset ar reizhskrivañ, pep noter a skrive ar pezh a gleve.
1505
Ar roud koshañ
D'ar 1añ a viz Mae e ro manati Santa María da Franqueira dindan foro — ar feurm-douar hir galisiat — da María de Almoiña ha d'he fried — dilivet eo ar parimant el lec'h-se rik hag ar c'hatalog a lenn gant arvar: « Estevo? de Parga? » — ar casal da Rotea, e Santa María de Casteláns hag e Santa Mariña de Covelo, evit div fanega ed bep bloaz. Taolit pled ouzh an dra-mañ: hi eo an hini a zoug an anv-familh.
Arquivo do Reino de Galicia · PLAN-4805
1558
Ur breud etre kerent
Domingo de Almoíña, annezad war douar San Martiño, a-enep Pedro de Almoíña, war ar madoù chomet gant Álvaro Lorenzo de Almoíña. Tri zen gant an anv-familh en ur memes breud, hanter-kantved a-raok an « Almuíña » kentañ.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 20600-19
1577
Frouezh ur winieg
Juan da Almoina a-enep Melchor Fernández, diwar-benn frouezh ur winieg. Unan eus an daou deul a zeuas war wel o klask dre ar skritur kozh ha ne oant e roll ebet a-raok.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 1147-68
1587
Ur c'hloareg hag e garg-iliz
Vicente de Almoíña, kloareg, a-enep ar barner abostolek Domingo Ramos, evit bezañ gwarezet en e zalc'h war garg-iliz San Cosme de Gondel. Nerzh iliziek: ar c'hloareg a c'houlenn ouzh an Audiencia, lez-varn uhel ar roue, harzañ ouzh barner an Iliz.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 26813-5
1596
Un annezad eus Banga
Sebastián de Almoina, annezad eus Santa Baia de Banga. An eil dizoloadenn eus ar c'hlask dre ar skritur kozh — hag e Banga, el lec'h rik ma lakae an enklask lignezel ar c'hanedigezh teuliet eus 1720.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 45520-3
1603
An « Almuíña » kentañ
Alonso de Almuíña gant María de Prado, intañvez, diwar-benn ur paeamant maravedís. E-pad bloavezhioù e voe kemeret evel teul koshañ an anv-familh. Ar pezh eo da vat eo an hini koshañ gant ar skritur a-vremañ: en dielldi, a-raok an deiziad-se, ne gaver « Almuíña » ebet.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 26115-69
1630
An teul a stag an anv-familh ouzh al lec'h
Pedro de Almoíña, gward bugale Alonso de Almoíña, a-enep Inés de Fontao, « sobre posesión de una heredad en el lugar de Almuíña, en la jurisdicción de Taboada » — war berc'hentiezh un dachenn-douar el lec'h anvet Almuíña, e tiriad-barn Taboada. N'eo ket ni a lavar: an dielldi e-unan a laka ar breud dindan an deskriver Almuiña (lugar, San Lourenzo de Gondulfe, Taboada, Lugo). Anv-familh ha lec'hanv, staget an eil ouzh egile gant ar c'hatalog.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 21708-7
1633
Breudeur e Vigo
Domingo de Almoíña hag e vreudeur a-enep Juan González Herrero, diwar-benn madoù e tiriad-barn Vigo.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 24393-130
1637
Ur breud war un hêrezh
Juan Andrés ha Juan de Almuíña a vreuta war vadoù María Fornelos, gwreg Lorenzo de Castro.
Arquivo do Reino de Galicia
1689
Kregiñ er madoù evit dleoù
Pedro Almuíña hag e genseurted, gant Felipe Rivera, en un afer kregiñ er madoù evit maravedís.
Arquivo do Reino de Galicia
1694
Un den diplomet e Porriño
Antonio Almuíña, licenciado — diplomet eus ar skol-veur —, dirak lez-varn Porriño evit ma vije seveniet testamant Domingo de Abeledo. An Almuiña kentañ gant studioù uhel a zeu war wel dre skrid.
Arquivo do Reino de Galicia
1701
Ur person hag e wir
Antonio Almuiña Rivero, person, a vreuta a-enep Provisor Santiago en ur gemer harp war ar gwir iliziek, barregezh ar gloer o-unan.
Arquivo do Reino de Galicia
1716
Feurmoù e Villarmeá
Andrés de Almuíña gant Victorio Rodríguez de Villarmeá, diwar-benn paeañ ar feurm.
Arquivo do Reino de Galicia
1720
Ur c'hanedigezh e Banga
Ar c'hanedigezh teuliet koshañ kavet gant an enklask lignezel: un den eus an anv-familh ganet e Banga, O Carballiño (Ourense).
1722
Almuiña en A Mariña
Annezidi Negradas a-enep Pedro de Almuiña ha Salvador Morales, diwar-benn ar residencia — ar goulenn-kontoù d'un ofisour war e zilez — kemeret e tiriad-barn Galdo, parrez Viveiro. Setu ar prouenn gentañ eus kreizenn A Mariña.
Arquivo do Reino de Galicia
1732
Rannañ ar madoù
Luis Félix de Almuíña hag e genseurted, e rannadur madoù María de Veneizdes.
Arquivo do Reino de Galicia
1734
Gwrizioù e Taboada
Pedro Antonio de Almuíña, paeamant feurm e tiriad-barn Taboada: ar memes bro ma'z emañ al lec'hanv hep ger-mell ha ma chom an anv-familh ar stankañ hiziv c'hoazh.
Arquivo do Reino de Galicia
1741
Feliciana a gemer perc'hentiezh
Feliciana de Almuíña, o kemer perc'hentiezh war vadoù Juan de Almuíña ha María de Pazos. Ur vaouez gant an anv-familh, oc'h ober dre he gwir hec'h-unan dirak al lez-varn.
Arquivo do Reino de Galicia
1755
Ur paeamant maravedís all
Pedro de Almuíña, diwar-benn ur paeamant maravedís. Un teul ouzhpenn en heuliad eus an XVIIIvet kantved, kavet en ur adober ar c'hlask.
Arquivo do Reino de Galicia · Caixa 13208-93
1762
Kontadenn ar madoù
Antonio Almuíña gant Nicolás Francisco Pernas, diwar-benn ar madoù a chome da Dominga Vizoso.
Arquivo do Reino de Galicia
1776
Ti Galdo
Antonio Almuíña y Barata, gwir-dasprenañ e gwerzh un ti, ul lec'h ha madoù e parrez Galdo, tiriad-barn San Miguel de Souto. Eil prouenn kreizenn A Mariña, hanter-kantved goude an hini gentañ.
Arquivo do Reino de Galicia
1786
An diwezhañ eus heuliad Rouantelezh Galisia
José Almuíña, urzh-varn voutin diwar-benn perc'hentiezh Estrar de Tojo. Gantañ e serr heuliad breudoù an Arquivo do Reino de Galicia, unan warn-ugent en holl etre 1505 ha 1786. Adalek amañ e kendalc'h ar roud, met en dielldioù all.
Arquivo do Reino de Galicia
1792
Daou studier en Alcalá
Div desteni-studi eus Skol-veur Alcalá, e teuliadoù an eil war-lerc'h egile, evit daou annezad eus San Xiao de Landrove (Viveiro): Nicolás Almoyna (1792–1804) hag Antonio Almuina Barata (1803–1805). An eil anv-familh, Barata, eo hini an Almuiña a vreute e 1776 evit un ti e Galdo.
Archivo Histórico Nacional · UNIVERSIDADES,436,Exp.152 y 153
1829
Un teul amerikan, a-benn ar fin
Antonio Francisco Almoyna, annezad eus San Xiao de Landrove (Viveiro), dimezet gant Teresa Cadórniga y Boado, a c'houlenn un aotre-embarkañ evit ma tremeno e vab da Guba. Setu an teul amerikan kentañ kavet eus an anv-familh, hag e serr un toull a anzave ar bajenn-mañ. Ar prouenn ez eo ar memes tiegezh a zeu eus ur breud all, eus 1832, ma'z anv an Arquivo do Reino de Galicia anezhañ « Antonio Francisco Almuíña, marido de Teresa Cadórniga » — pried Teresa Cadórniga.
Archivo General de Indias · ULTRAMAR,353,N.25
s. XIX
Al lestr, gant un anv bremañ
An divroañ da Guba, Arc'hantina ha Venezuela a c'houllonderas Galisia e-pad ur c'hantved. Bremañ ez eus d'an istor-se un anv hag un deiziad d'an nebeutañ: aotre 1829 ti Landrove.
1943
Ganedigezh an istorour
Celso Almuiña Fernández, e Garabelos, parrez Mariz, Chantada — e-kreiz kreizenn Lugo eus an anv-familh. Kelenner-kador e vo e Valladolid.
An Tad Crespo a zastum ardamezioù an anv-familh e Blasones y Linajes de Galicia (Ed. Boreal, levrenn II, p. 58). Setu an destenn a vez treset er bajenn-mañ.
2015
Un Almuiña e penn yec'hed Galisia
Vázquez Almuíña a gemer ar Consellería de Sanidade (2015–2020) hag a rank merañ ar pandemiezh.
2023
Distro d'ar maerdi
« Sito » Vázquez Almuíña a adkav maerdi Baiona gant ur muiañ-niver absoluek.
2026
Ul lec'hanv nevez hag un niveradeg falloc'h
Nomenclátor de Galicia a zegemer A Almuíña e Foz, ha niveradeg an INE a gadarna en deus an anv-familh kollet tud. Er memes bloaz ma c'hounez ul lec'h e koll dud.
Betek pelec'h ez a ar prouennoù
1505 eo an teul koshañ kavet, ha n'eo ket an deiziad ma voe ganet an anv-familh: un anv-familh lec'hanvel a zo pell a-raok ma vez skrivet gant unan bennak. Pep deiziad eus ar roll-mañ a zoug e zave, evit ma c'hallo forzh piv goulenn ar strollad-paperoù ha gwiriañ. Ha ma teu un dra bennak koshoc'h war wel, e vo lakaet amañ gant e zave ivez.
Pennad IV · An ardamezioù
An ardamezioù, treset evel ma vezent treset
Kazi kement tra a red war internet dindan an anv « ardamezioù Almuiña » a zo ur skeudenn voutin tennet eus ur patrom. Amañ emañ ar memes deskrivadur ardamezel — an hevelep hini, hep cheñch ur virgulenn ennañ — savet pemp gwech, pep hini evel ma vije bet savet gant ur vicher disheñvel: skeudennaouer ul levr-ardamezioù, kizeller-koad un ti noblañs, gravour un armorial moullet, piker-mein un talbenn ha moullerezh ur follenn a zo kozhaet en un dielldi.
Pemp ardamez, un deskrivadur hepken
Ar memes rannbennad gant Crespo, savet pemp gwech. Hini ebet n'eo « gwirioc'h » eget unan all: un destenn eo un deskrivadur ardamezel, ha pep micher ha pep danvez o deus e ziskoulmet en o doare. Dibabit a-is an hini a fell deoc'h gwelet.
1 / 5
Armorial livet
Emailhoù plaen, aour lufret ha trolinenn zu, evel plakenn ul levr-ardamezioù skeudennaouet.
Ar pemp a zo adsavadurioù graet evit ar bajenn-mañ, ha n'int ket pezhioù istorel: n'anavezer maen-ardamez ebet na gravadur kozh ebet eus an anv-familh-mañ. Ar pezh a zo istorel eo testenn an deskrivadur, hag heñvel eo en holl bemp. SVG an hini kentañ a zo un tresadur sturiadel: brasaet e vez betek forzh peseurt ment hep koll ur vevenn.
Pezh ha pezh
Tachenn en aour
An drekleur. An aour eo an noblañ eus an daou vetal ardamezel — an arc'hant eo egile —; el levrioù-studi e vez liammet ouzh an noblañs hag al largentez, met e pleustr an traoù e voe dibabet alies dre ma sav splann e-kichen forzh peseurt liv all.
Tour en arc'hant, e vein-benerezh merket hag e drolinenn en du (sable)
Merkañ ar mein-benerezh a dalvez tresañ al linennoù etre ar mein; trolinennañ eo lakaat un drolinenn zu en-dro d'an tour a-bezh. N'eo ket kinklerezh an treser: ma vankont, ne sent ket an dresadenn ouzh an deskrivadur.
An tour harpet war un dorosenn wer (sinople)
Ne neuñv ket an tour: harpet emañ war un dorosenn wer. An douar eo, an douar resis. En un anv-familh a dalvez « liorzh », un dro-gaer eo ez eo an douar end-eeun an dra nemetañ a denn d'ar plant en ardamez a-bezh.
Marc'heg harnezet en arc'hant war ur marc'h du
Ur furm-den klok, war varc'h hag o hejañ ar c'hleze. Unan eus ar pezhioù ralañ a c'haller kavout en un ardamez eus al ledenez: boas eo gwelet leoned, kestell, bandennoù ha kregin Sant-Jakez. Ur marc'heg en e arm a zo un ardamez a fell dezhi kontañ un dra bennak.
Teir gwareg-groaz du e penn an ardamez
Ha setu an eil rouezded, el lodenn uhelañ ha gwelusañ. Ar wareg-groaz a zo arm ar bobl vunut hag arm ar spisder, ha n'eo ket arm ur marc'heg: ne goust ket kalz stummañ un den d'ober ganti, hag e treuz an harnez. Teir anezho, e penn an ardamez, a-us d'ar marc'heg: se a lavar muioc'h diwar-benn an ardamez-mañ eget an holl draoù all asambles.
Ar pezh a rank bezañ lavaret diwar-benn ardamezioù an anvioù-familh
E hengoun al ledenez ez eo an ardamezioù perc'hennet gant ul lignez resis hag un ti resis, ha n'int ket gant an holl re a zoug ar memes anv-familh. N'eus ket a « ardamezioù ar re Almuiña » er ster ma vije dleet dre wir da forzh piv a zoug an anv-se. An hini a werzh deoc'h an dra kontrol, gant hoc'h ardamez e stern hag ur parimant ganti, a werzh deoc'h ur c'hinkladur.
Ar pezh a zo, ha setu ar pezh a welit amañ, eo un deskrivadur ardamezel liammet ouzh an anv-familh el levrioù-dave: an Tad Crespo en embann e 1997 e Blasones y Linajes de Galicia, hag emañ ivez en hengoun ar Blasonario de la Consanguinidad Ibérica. Un titour levrlennadurel gwiriekaadus eo, ha kinniget e vez evel-se.
Lavaret en un doare all: glad sevenadurel an anv-familh eo an ardamez-mañ, hag e talvez ar boan e vije treset mat. Met n'eo ket un titl noblañs, ha ne lavaro ket ar bajenn-mañ deoc'h e vije unan.
Pennad V · An niveroù
Pet int ha pegen rouez int
N'eus amañ sifr ebet eilet diwar ul lec'hienn all. Pellgarget eo bet restr ar stankterioù eus an INE — 14,8 MB, 86 512 anv-familh, niveradeg d'ar 1añ a viz Genver 2025 — ha kontet amañ.
Almuiña, e niveradeg 2025
282den o tougen an anv evel anv-familh kentañ
268evel eil anv-familh
5o tougen an anv div wech
545den disheñvel e Spagn
Hag emañ o kilañ
Kazi an holl bajennoù a gomz eus an anv-familh-mañ a ro c'hoazh ar renk 11 743 ha 294 den. Sifroù eus un embannadur kent eus an INE int. Gant an niveradeg d'ar 1añ a viz Genver 2025 eo diskennet an anv-familh d'ar renk 12 687 hag en deus kollet 12 den evel anv kentañ ha 35 evel eil anv. N'eo ket un droug bras: setu ar pezh a c'hoarvez gant un anv-familh eus ar maez en ur vro a goshaa. Met setu ar roadenn, hag amañ e vez lavaret.
Danvez
Ar sifr a red
Niveradeg 1-I-2025
Cheñchamant
Renk INE
11 743
12 687
−944
1añ anv-familh
294
282
−12
2l anv-familh
303
268
−35
Ha rouez eo da vat?
Ya, met hep ober re, ar pezh a ra an holl. An INE a embann 86 512 anv-familh — an holl re gant 20 den pe muioc'h o tougen anezho. Almuiña eo an 12 687vet. Se a lak anezhañ e-touez ar 14,7 % stankañ: 73 825 anv-familh embannet a zo rouezoc'h eget hoc'h hini.
Lavaret e niver a dud: war bep milion a Spagnoled ez eus c'hwec'h o tougen Almuiña evel anv-familh kentañ. Ha war bep Almuiña ez eus 5 131 García.
Ken niverus eo an Almuiña e Spagn hag an Iribarne — eil anv-familh Fraga — ha ken niverus hag ar Mingote.
Pelec'h int bet ganet
Pontevedra
104
Lugo
71
Ourense
53
A Coruña
22
Barcelona
6
Cádiz
5
Tud gant Almuiña evel anv-familh kentañ hervez o froviñs ganedigezh (INE). Dre gumuniezh: Galisia 250, Katalonia 6, Andaluzia 5. Er-maez eus Galisia n'eus nemet roudoù divroañ diabarzh.
Galisia, concello ha concello
Vigo he deus an niver brasañ — 113 — met ur gêr a 300 000 annezad eo: eno emañ an anv-familh teuzet er mesk. Al lec'h ma bouez da vat eo Taboada, gant 11,31 dre vil: unan war bep 88 annezad.
Concello
Proviñs
Tud o tougen an anv
‰ annezidi
Vigo
Pontevedra
113
0,38
Taboada
Lugo
30
11,31
Ribadavia
Ourense
28
5,62
Chantada
Lugo
22
2,75
Lugo
Lugo
19
0,19
Antas de Ulla
Lugo
16
8,48
Pontevedra
Pontevedra
14
0,17
Baiona
Pontevedra
13
1,04
Santiago de Compostela
A Coruña
13
0,13
A Coruña
A Coruña
12
0,05
Ourense
Ourense
12
0,12
Monterroso
Lugo
12
3,34
Gondomar
Pontevedra
9
0,60
O Carballiño
Ourense
9
0,64
Arbo
Pontevedra
8
2,99
A Cañiza
Pontevedra
8
1,57
Ponteareas
Pontevedra
8
0,35
Ames
A Coruña
7
0,22
Cerdedo-Cotobade
Pontevedra
7
1,23
Crecente
Pontevedra
6
2,98
IGE, dasparzh an anvioù-familh dre concello d'ar 1añ a viz Genver 2023, sammad an anv kentañ hag an eil anv; ar re a zo ouzhpenn 5 den o tougen an anv enno hepken. Hollad e Galisia: 436, e-keñver ar 481 a gonte niveradeg an ILG–USC e 2001.
Pennad VI · Ar bed
Ar re a zivroas
Etre kreiz an XIXvet kantved ha kreiz an XXvet e voe goullonderet Galisia war-du Amerika. Ar re Almuiña a bignas er memes listri hag ar re all. Hiziv emañ an anv-familh e seizh bro ha war tri c'hevandir.
374den o tougen an anv er bed
7bro
3kevandir
104er-maez eus Spagn
Pelec'h ez eus Almuiña
Spagn
270
Arc'hantina
77
Kuba
10
Panama
7
Venezuela
7
Stadoù-Unanet
2
Frañs
1
Stlennvon bedel an anvioù-familh apellidos.de (2026). Dre gevandir: Europa 271, Amerika ar Su 84, Amerika an Norzh ha Kreiz-Amerika 19. Sifroù ar bed ha sifroù Spagn a zeu eus mammennoù ha bloavezhioù disheñvel: setu perak ne glotont ket pa vezont sammet, ha setu perak e vezont roet pep hini e-unan.
Diwallit gant ar gartenn-mañ: setu ar broioù ma'z eo teuliet an anv-familh er stlennvonoù sellet outo, ha n'eo ket an holl re ma'z eus Almuiña enno. Un anv-familh a bemp kant den a dremen dindan treuzoù kazi pep stadegenn: bez' e c'hall bezañ Almuiña e Chile, e Mec'hiko, en Uruguay, e Suis pe en Aostralia hep ma vije dastumet gant stlennvon ebet. Ar pezh a c'haller lavaret eo an dra kontrol: er-maez eus Galisia hag eus divroañ ar C'halisianed n'eus orin ebet d'an anv-familh e lec'h ebet. An holl Almuiña er bed a zeu eus ar memes liorzh.
ES
Spagn · 270
An ti. 72 % eus Almuiña ar bed a chom amañ c'hoazh, ha kazi an holl anezho e Galisia.
AR
Arc'hantina · 77
Eil ti an anv-familh, ha pell a-raok ar re all. An darn vrasañ anezho a vev e proviñs Buenos Aires, bugale an divroañ eus dibenn an XIXvet ha deroù an XXvet kantved. Ac'hano eo deuet ar gizellerez Susana Almuiña.
CU
Kuba · 10
Pal bras kentañ ar Galisiad a dreuze ar mor: enezenn mamm-gozh an hanter eus Galisia. Eus ar vagoù-aezhenn-se etre Vigo hag An Havana e teu ar gumuniezh vihan Almuiña.
PA
Panama · 7
Pal klasel an divroer galisiat en XXvet kantved, staget ouzh ar c'henwerzh hag ouzh an dreuzenn-douar.
VE
Venezuela · 7
E-kreiz an XXvet kantved e voe Venezuela « eizhvet concello » Galisia. Divroañ an amzer goude ar brezel a gasas an anv-familh da Garacas.
US
Stadoù-Unanet · 2
Nebeut-tre a dud. Eno e koll an eñe war an hent hag e teu an anv-familh war wel kazi atav evel Almuina.
FR
Frañs · 1
Un den enskrivet hepken. Harz europat an anv-familh.
An toull amerikan, serret
Betek nevez zo ez anzave ar bajenn-mañ n'he doa teul amerikan ebet eus an anv-familh. Bremañ he deus unan. En Archivo General de Indias, e-touez teuliadoù an aotreoù-embarkañ da Guba, ez eus unan eus an 22 a viz Ebrel 1829: Antonio Francisco Almoyna, eus San Xiao de Landrove (Viveiro), dimezet gant Teresa Cadórniga y Boado, a c'houlenn an aotre evit ma tremeno e vab d'an enezenn. Ar pezh a laka an dra da vezañ klok eo e c'haller prouiñ ez eo ar memes tiegezh: tri bloaz goude, e 1832, ez anv an Arquivo do Reino de Galicia anezhañ « Antonio Francisco Almuíña, marido de Teresa Cadórniga ». Daou zielldi, daou skritur, un ti hepken. N'eus roll klok ebet a dremenidi war wel c'hoazh, ha se a chom da ober.
Pennad VII · An anvioù
Almuiña gant ur vuhezskrid
N'eus ket peadra d'ober ur c'helc'hgeriadur gant un anv-familh douget gant 545 den. Peadra zo d'ober kement-mañ: ur c'helenner-kador, ur savour-tiez, ur mezeg a echuas conselleiro, un armerzhourez a zeuas da vezañ kizellerez d'he hanter-kant vloaz, ur maer, ur servijer-Stad e Lugo mare Isabel II, ur c'halvez tamallet e 1936 ha didamallet, hag ur c'helenner lenn-ha-skrivañ kuban marv d'e c'hwec'h vloaz ha tregont. Trawalc'h eo.
Istor
Celso Almuiña Fernández
Garabelos (Mariz, Chantada), 1943
Istorour, ganet e kalon kreizenn Lugo eus an anv-familh. Kelenner-kador war an Istor a-vremañ e Skol-veur Valladolid, emeritus hiziv, ha ezel-kenskriver eus ar Real Academia de la Historia evit Simancas abaoe 1998. E dezenn, La prensa vallisoletana durante el siglo XIX (1808-1894), embannet e 1977 e div levrenn hag ouzhpenn mil c'hwec'h kant pajenn, a chom un dave a-bouez en istor ar gazetennerezh e Spagn.
Tisavouriezh
Carlos Almuíña Díaz
Santiago de Compostela, 1946
Savour-tiez. Renet en deus skourr Santiago eus ar Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia (1999–2007). Sinet en deus, gant Rafael Baltar ha José Antonio Bartolomé, savadur lezioù-barn Santiago (1993–1995) hag astenn Kevrenn ar Skiantoù Politikel. Skrivet en deus Debuxo Técnico COU (1983).
Mezegiezh ha politikerezh
Jesús Vázquez Almuíña, «Sito»
Baiona, 1962
Mezeg diplomet eus an USC. Maer Baiona (2004–2015 hag adarre abaoe 2023), conselleiro ar Yec'hed er Xunta (2015–2020) e-pad ar pandemiezh, prezidant Aotrouniezh Porzh Vigo (2020–2023) ha kannad e Parlamant Galisia.
Arz · divroañ
Susana Almuiña
Buenos Aires → Virginia (EE. UU.)
Kizellerez ha livourez. Diplomet en armerzhouriezh e Buenos Aires, he deus labouret tregont vloaz er Foñs Arc'hantel Etrebroadel a-raok en em adsevel evel arzourez: MFA eus Virginia Commonwealth University (2009), kelennerez-skoazell eno ha diskouezadegoù e Washington, Richmond ha Baltimore. Brank Arc'hantina eus an anv-familh, gant oberennoù.
Politikerezh lec'hel
Ángel Rodal Almuíña
Baiona
Kenderv da Jesús Vázquez Almuíña, en deus kemeret e lerc'h e maerdi Baiona etre 2015 ha 2023. Etrezo o daou eo chomet an anv-familh tost da ugent vloaz diarsav e penn ar concello.
Kuba · divroañ
José Almuiña González
La Habana, 1941 – Isla de Pinos, 1977
Kelenner lenn-ha-skrivañ e-pad Kampagn al Lenn-ha-Skrivañ ha goude-se renour er strollad: ezel eus Burev Broadel Unaniezh ar Yaouankiz Komunour abaoe 1966 ha sekretour kentañ komite rannvroel ar strollad en Isla de Pinos. Marvet eo d'an oad a 36 vloaz en ur gwallzarvoud-hent, o tont en-dro eus ur gefridi labour. E follennad a zo war EcuRed; gant un anv-familh ken rouez, kazi sur eo e teu eus divroañ ar C'halisianed da Guba.
Melestradurezh
Antonio Almuiña
Lugo, 1848
D'an 8 a viz Here 1848 ez embann ar Gaceta de Madrid e anvidigezhioù: « D. Antonio Almuiña, individuo de la comisión de examen de cuentas atrasadas de Lugo con 5000 rs., oficial tercero segundo del gobierno político de Lugo con 7000 ». Un Almuiña servijer-Stad e Lugo mare Isabel II, gant e anv, e garg hag e c'hopr, e kannadig ofisiel ar Stad.
Brezel-diabarzh
Benigno Almuiña Claro
Crecente → Gondomar, 1936
Kalvez, genidik eus Crecente hag annezet e Gondomar. D'an oad a 21 vloaz e voe barnet e Vigo evit « auxilio á rebelión », skoazell d'ar reveulzi. Echuet eo an afer gant un arsav padennek eus ar breutadeg: n'eo ket bet kondaonet. An Almuiña nemetañ eo a zo er stlennvon a viktimed eus ar raktres etreskol-veur Nomes e Voces.
Ha c'hwi?
Ha c'hwi?
Digor eo ar roll c'hoazh
Ma hoc'h eus kavet un teul, ul luc'hskeudenn, un tamm roud, titouroù nevez pe ur fazi er bajenn-mañ: lavarit anezhañ. Lennet e vez pep tra.
Klaskit « Almuíña » e katalog an Arquivo do Reino de Galicia ha bevennit an deiziad a-raok 1603: ne zeu netra war wel. Bez' e oa an anv-familh; skrivet e oa Almoiña. Cheñch ar skritur a lak ar roud da vont kazi ur c'hantved koshoc'h.
02
Ur vaouez eo an hini gentañ
En teul koshañ, foro 1505, an hini a zoug an anv-familh eo María de Almoiña. Un anv all a zouge he fried — dilivet eo ar parimant hag al lenn a ra ar c'hatalog eo « Estevo? de Parga? ». Dre linenn ar vaouez e teu an anv-familh en istor.
03
Ar ger-mell kollet
Pevar eus ar pemp lec'h a zo A Almuíña. Hini Taboada a zo Almuíña hep ken. Koll ar ger-mell eo ar pezh a c'hoarvez gant un anv-boutin pa vez chomet kantvedoù en anv-divoutin.
04
Ul lec'hanv nevez-flamm e 2026
A Almuíña Santo Acisclo do Valadouro, e Foz, ne oa ket e Nomenclátor 2003. Aet eo e-barzh hini 2026. Bez' ez eus ul lec'h anvet Almuíña a zo, hervez ar rolloù ofisiel, yaouankoc'h eget ar c'hantved-mañ.
05
An hini c'halisiat a drec'h war ar re all
Eus ar c'hwec'h stumm roman eus an arabeg munya, an hini c'halisiat he deus an niver brasañ a dud o tougen anezhi e Spagn: 282 e-keñver 257 evit Almunia. Ar stumm pellañ diouzh ar c'hreiz eo an hini he deus dalc'het ar gwellañ.
06
Ken niverus hag Iribarne
E niveradeg 2025 ez eus 282 Almuiña rik evel anv-familh kentañ. Kement hag Iribarne, ha kement ha Mingote.
07
Unan war bep 88 annezad
E Taboada (Lugo) ez eus 11,31 Almuiña dre vil annezad. Ar stankder brasañ e Galisia eo: er concello-se e toug unan war bep 88 annezad an anv-familh.
08
Almuiña Almuiña
Pemp den e Spagn a zoug an anv div wech, a-berzh tad hag a-berzh mamm. Gant 545 den o tougen an anv skignet dre ar vro a-bezh, n'eo ket un dra dister m'o deus en em gavet pemp gwech.
09
An domani gant un eñe
Al lec'hienn-mañ a vev war almuiña.com, met en diabarzh ez anv internet anezhi xn--almuia-0wa.com. Punycode eo: ar reizhiad a ro tro da lakaat un eñe en un anv-domani, o treiñ anezhi e arouezennoù a gompren servijerien ar bed a-bezh.
10
Ur wareg-groaz en un ardamez
Ur pezh rouez-tre eo ar wareg-groaz en ardamezouriezh al ledenez, ha n'eus ket kalz a spered marc'hegel enni: an arm e oa a lezas ur paotr eus ar bobl da ziskar un den nobl a zaou c'hant kammed. En ardamez-mañ ez eus teir anezho, hag emaint a-us d'ar marc'heg.
11
Emañ o vihanaat
Etre embannadur kent an INE ha niveradeg 2025 en deus kollet an anv-familh 12 den evel anv kentañ ha 35 evel eil anv, hag eo diskennet 944 renk er renkadur. Anvioù-familh ar maez a goshaa gant o broioù.
Pennad IX · Ar mammennoù
A-belec'h e teu pep tra
Pep tra a zo a-us amañ en deus ul lec'h ma teu dioutañ. Setu ar mammennoù, ha war-lerc'h, ar c'hontoù ne glotont ket ha perak.
Dicionario da Real Academia Galega — termenadur « almuíña » ha skouer implij. ↗
Nomenclátor de Galicia 2026, Xunta de Galicia — ar pemp lec'hanv ofisiel. Ar restr a-bezh pellgarget ha klasket enni, ha n'eo ket kemeret diwar glevet. ↗
Toponomasticon Hispaniae, étimo MÚNYA (R. Pocklington, 2024) — follenn ar ger-orin arabek ha klotadur ar c'hwec'h stumm romanek. ↗
INE, Frecuencias de apellidos (censo a 1-I-2025) — an holl sifroù stankter ha rouester eus ar bajenn-mañ. Ur restr a 14,8 MB dielfennet amañ. ↗
Instituto Galego de Estatística, apellidos por concello — dasparzh an anv-familh dre concello galisiat (2023). ↗
Boullón Agrelo & Sousa Fernández, Cartografía dos Apelidos de Galicia (ILG–USC) — niveradeg 2001, a ro tu da welet ar steud a-hed an amzer. ↗
Arquivo do Reino de Galicia (Galiciana) — ur breud warn-ugent etre 1505 ha 1786, pep hini gant e voest. A-raok 1603 eo ret klask anezho dre ar skritur Almoiña. ↗
Crespo del Pozo, Blasones y Linajes de Galicia, Ed. Boreal, 1997, t. II, p. 58 — an deskrivadur ardamezel, ger-ha-ger.
Silvestre Petra Sancta, Tesserae Gentilitiae, Roma, 1638 — ar reizhiad linennoù a dalvez da ziskouez an emailhoù en doare-diskouez gravet.
Vicente de Cadenas y Vicent, Blasonario de la Consanguinidad Ibérica — hengoun ardamezel an anv-familh.
Diccionario de la lengua española, RAE, voz «almunia» — ger-orin ar c'hoar gastilhanek. ↗
Límites municipales de Galicia — georef-spain-municipio (Opendatasoft) — mentoniezh wirion an 313 concello eus ar gartenn. ↗
apellidos.de y mondonomo.ai — distribución mundial — bezañs an anv-familh dre vroioù.
Galiciana — catálogo del Arquivo do Reino de Galicia — ar c'hatalog ma'z emañ, gant o dave, an teulioù eus 1505 da 1786. Klasker dezhañ e-unan, liamm padus dre follenn ha kalz parimantoù niverelaet dija. ↗
PARES — Portal de Archivos Españoles — dielldioù ar Stad. Diwallit: dre ziouer n'eo ket resis ar c'hlask enno, ha « almoina » e katalaneg a dalvez aluzen, setu ma vez saotret an disoc'hoù. ↗
Archivo General de Indias, Expedientes de licencias de embarque a Cuba — an aotre-embarkañ evit Kuba e 1829, an teul amerikan kentañ eus an anv-familh. ↗
Gaceta de Madrid, núm. 5139, 8 de octubre de 1848 — anvidigezh Antonio Almuiña, gant e garg hag e c'hopr. ↗
Nomes e Voces — vítimas da represión en Galicia — follenn Benigno Almuiña Claro, kaset dirak al lez-varn e 1936 ha n'eo ket bet kondaonet. ↗
Notennoù doare-labourat (pe pelec'h emañ ar gwriadurioù)
Ne glot ket ar sifroù an eil gant egile, ha se a-ratozh. Ar 545 den e Spagn (INE, 2025), ar 436 e Galisia (IGE, 2023) hag ar 374 er bed (apellidos.de, 2026) a zeu eus mammennoù disheñvel, gant bloavezhioù disheñvel ha doareoù kontañ disheñvel. O sammañ a vije ijinañ. Pep sifr a vez roet gant e vammenn hag e zeiziad.
An tired a zañs.Almuíña hag Almuiña a vev asambles en teulioù; hep tired e vez marilhet gant an INE. Er bajenn-mañ e vez skrivet Almuiña evit an anv-familh hag Almuíña evit al lec'hanvioù, evel ma vezont dastumet er Nomenclátor.
Un dresadenn nevez eo an ardamez. N'eo ket adskeudenn ur maen-ardamez nag ur gravadur kozh: un displegadur grafek eo, graet evit ar bajenn-mañ diwar destenn an deskrivadur ardamezel embannet gant Crespo e 1997. An tri doare-diskouez a sent ouzh boazioù pep mare, met eus 2026 eo an tres.
Pep deiziad a zoug e zave. Ne vez ket a-walc'h lavaret « bez' ez eus un teul eus 1505 »: ret eo gallout e c'houlenn. Setu perak e vez roet an dielldi hag ar voest gant pep poent eus an amzeroniezh. Hag ar pezh n'eo ket bet gallet gwiriañ — Torre da Almuíña, maner Landrove, an tremen davet Andaluzia — e vez lavaret n'eo ket bet gallet gwiriañ, e-lec'h e adlavaret.
Gwiriekaadus eo ar roadennoù. Ar Nomenclátor ha restr an INE a zo pellgargadurioù foran; emañ al liammoù a-us. Forzh piv a c'hall adober ar c'hontoù ha lavaret ez omp faziet.
Pennad X · C'hwi
Skrivit
Ma hoc'h eus kavet un teul, ul luc'hskeudenn, un tamm roud, titouroù nevez pe ur fazi er bajenn-mañ: lavarit anezhañ. Lennet e vez pep tra.
